Ayşe Kulin’in tarzının dışında, ikinci
kez kaleme aldığı distopik bilim kurgu
tadındaki son romanı Yarın Yok,
günümüzden birkaç yüzyıl sonra Dünya gezegeninde geçiyor. Ama yeni bir dünya,
apokaliptik süreçler sonrası artık bu gezegen günümüzdekinden tamamen farklı.
Gezegenin tüm nehirleri, gölleri kurumuş. Her şey, her yer yapay… Önce doğal
hayat ve kaynaklar tüketilmiş; üzerine bir de Felaket Savaşı yaşamış insanlık.
Evren hayatta
kalan bir avuç insan soyuna bir şans daha tanımış. Bu sefer bilim ve teknoloji
peşinde ilerleme için durmaksızın çalışan, ahlaklı, dürüst, paylaşımcı ve
özverili bir toplum oluşturulmuş. Lakin Demans
hastalığına ve Tayro virüsüne çare bulunamamış.
Merkez Şehir
Devleti’nin idealist, çalışkan ve uyumsuz bilim kadını Mira’ya biyolojik bir
silah olarak üretilen Tayro virüsünün
yok edilmesi için zorlu bir görev verilir. Olaylar gelişir ve aniden
biter hikaye.
Kitabı
tartışmaya sondan başlayacağım çünkü bana göre kitabın en çok eleştirilecek
noktası konunun aniden bitmesi. Kağıt veya mürekkep bitmiş gibi geldi bana. Elektrikler
kesilmiş de olabilir, yazar sıkılmış veya bu kadar yeter demiş bile olabilir.
Yine de bu sürpriz son ile yazarımız okuyucuyu şaşırtabilmiş!
Bildiğiniz
gibi dünyamızın global sorunları aşağı yukarı şöyle: İklim ve çevre sorunları, yoksulluk, eşitsizlik, gelir dağıtımı
adaletsizliği, sağlık krizleri, göç ve mültecilik, eğitim ve fırsat
eşitsizliği, otoriterleşme ve faşizan eğilimler, siyasi istikrarsızlıklar,
kadın, çocuk ve insan hakları ile dijital dönüşüm ve mahremiyet gibi.. Yazar
aydın bir kişi olarak kitabında bütün bu güncel sorunlara değinmeye ve tarihe
bir not bırakmaya çalışmış. Böylece her şeyden biraz bilgi sahibi oluyoruz ama
hepsi havada kalıyor hikayede.
Aslında tüm
kitap havada kalıyor. Şöyle ki yazarın kurguladığı tarih günümüze çok da uzak
olmayan bir tarih, böyle olunca da bilim kurgu adına çok da yeni söylemlere
ihtiyaç olmuyor, hayal gücünüzü yormadan, ete süte fazla karışmadan idare eden
bir metin oluşturabiliyorsunuz. Az önce söylediğimiz gibi mekanları, kişileri,
duyguları ve olayları derinlemesine işlemeyince de kitap havada kalmaya mahkum
oluyor.
Yine
rahatsızlık veren başka bir husus kitapta çok fazla tesadüflere yer verilmiş
olması. Yazar belki de hayatımızda tesadüflerin ne kadar etkili olduğuna vurgu
yapmak istemiş ama bir noktadan sonra insanın diyesi geliyor “Yok artık Lebron!”
Malumunuz
Hollywood’da Oscar ödülünü garantilemek isteyen her yönetmen mutlaka Yahudi soykırımına değinmek zorundadır
çektiği filmlerinde. Bizde de aydınlarımız okuyucuyu yakalamak için mutlaka
Gezi Olaylarına değinir oldu. Bu “montaj” sıkıyor artık beni.
Her ne kadar
akıcı bir dil ile kolay okunan bir tarzı varsa da bilim kurguya uymayan bir
temele dayanıyor olması, okuyucuda inanırlık sorunu yaratıyor. Kitapta “Müphem
Alan” olarak geçen ve kısaca öbür dünya olarak tanımlayabileceğimiz ruhani
kavramın yarattığı belirsizlik insanda koca bir boşluk hissi yaratıyor. Bilim
kurgu anlamında hoşuma giden önemli bir husus ise hikayede geçmişteki seslerin
kaydedilebiliyor olması. Nefis…
Önceki
kitaplarının kahramanı Esra’yı
burada da görmek sadık okuyucu için güzel bir hoşluk olsa da Esra’yı
tanımayanlar için önemsiz bir nokta olarak kalıyor. Çünkü Esra’yı tanımıyoruz;
tanıyamıyoruz bu hikayede.
Atlatılan
badirelerden sonra kalan insan ırkı saçsız, kirpiksiz hatta dişsiz olarak
tasvir edilmektedir. Yazar burada evrime atıfta bulunmuş olsa da insanın evrim
geçirerek dişsiz hale gelmesi için yüzbinlerce yıl geçmesi gerektiğini de
görmezden gelmesi gerekmiş.
Akılda Kalanlar:
“Dilinize ilk geleni söylemeden
önce iki kere düşünün ama aklınıza ilk gelen düşünceye güvenin, beklediğiniz
mesaj size her zaman ilk düşünceyle gelecektir...”
“Şiddet sıradanlaşabilir ama asla
kazanmaz!”
Aslında coğrafyanın kader
olmadığı, aslolanın insan ve eğitim olduğu çok net anlaşılıyor kitaptan.
Kitapta geçen Ahmet Hamdi
Tanpınar’a ait şiiri hem konu ile uygun olduğu içim hem de sevdiğim için
paylaşıyorum. Barış ile kalın…
NE İÇİNDEYİM ZAMANIN
Ne içindeyim zamanın,
Ne de büsbütün dışında;
Yekpare, geniş bir anın
Parçalanmaz akışında.
Bir garip rüya rengiyle
Uyuşmuş gibi her şekil,
Rüzgarda uçan tüy bile
Benim kadar hafif değil.
Başım sükutu öğüten
Uçsuz bucaksız değirmen;
İçim muradına ermiş
Abasız, postsuz bir derviş.
Kökü bende bir sarmaşık
Olmuş dünya sezmekteyim,
Mavi, masmavi bir ışık
Ortasında yüzmekteyim.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder