Hakan Günday’ın 2000 yılına
yayınladığı ilk romanı Kinyas (K) ve Kayra (K), birçoklarınca yeraltı edebiyatının ülkemizdeki ilk
örneği olarak nitelendirilir. Yazar bu ve bundan sonraki eserlerinde itilmişler
ve dışlanmışlar üzerinden suç ve kötülük kavramları çevresinde Varoluşçuluk akımının etkilerini
yansıtır.
Kafası karışık kahramanlarımız K ve K, yaşamlarını bir sorgulama içinde
sürdürürler. Camus (Yabancı) ve Sartre’ın (Bulantı) eserlerinde
gördüğümüz gibi kahramanlarımız dünyayı ve kendi yaşamlarını anlamdıramadıkları
için çevreleri ile uyuşmazlık içindedirler. Tutunacak bir dal veya çıkış
noktası arayan bu kişiler ölüm kavramını idealize ederler.
Bu kahramanlar iyilik peşinde koşan diğer roman kahramanları aksine sorunlu
ve suçlu tiplerdir. Gösterdikleri narsist ve duygusuz davranışlar ve
duygudaşlık yoksunu hareketleri ile antisosyal
kişilik bozukluğu semptomları gösterirler. Bunun sonucu bu anti kahramanlar topluma göre anormal
davranışlar sergileyen ve suça yatkın kişiler olarak nitelendirilebilirler.
Eser 3 bölümden oluşmaktadır. İlk
bölümde ikisi bir aradayken K ve K’nın yaşadığı maceralar ele alınmıştır. K
ve K yukarıda anlattığımız anti kahramanlardan farklı değillerdir. Kitapta K ve
K’nın psikolojik sorunlarının temeline inilmese her ikinin de sorunlu bir
hayata sahip olduklarını görürüz. Maceradan maceraya koşarlarken kendi
hayatlarını ve başkalarının hayatlarını önemsemezler. Afrika’dan Amerika’ya
seyahat, sahte belge çıkarma veya şiddete başvurma onlar için sıradan işlerdir.
Türkiye’ye döndükleri bir gün aniden yolları ayrılır. Sonraki iki bölümde 2
kafadarın tek başlarına yaşadıkları ele alınır.
İkinci bölümde Kayra’nın Afrika’ya
dönerek her zaman ideali olmuş zihnini durdurup ölümü bekleme amacı için yeteri
kadar mali kaynak bulmaya çalışması anlatılır.
Üçüncü bölümde ise Kinyas’ın
Türkiye’de kalarak ailesini bulması ve normal hayata dönme çabaları konu
edilir.
Romanı okumaya başladığımda Kinyas’ın daha baskın ve daha sorunlu olan
taraf olduğunu düşünmüştüm. Fakat eserin sonunda Kinyas’ın geri dönüş
çabalarını gördüğünüzde bunun yanlış olduğunu anlıyorsunuz. Ayrıca K ve K’nın
2023 tarihli özel basımına eklenen kısa hikayeyi okuduğunuzda karakterlerin
farkları daha net anlaşılıyor.
Genel olarak kitap sürükleyici bir macera romanı gibi hızlı okunuyor.
Kafiyeli kelimeler ve cümleler ile çalakalem yazıldığını düşündüğüm eser beni
çok nadir sıktı. Bazı duygu ve düşüncelerin detaylı anlatımını saymazsak kolay
okunur bir eser ortaya koymuş Hakan Günday.
Bazı iddialı cümleler ile ne kastedildiğini anlamakta zorluk çektiğim oldu.
Örneğin “Acıttım akademik kariyerleri ve
tabiî ki kendiminkini” yazar anlamlı ve iddialı cümleler kurmak için dili
oldukça zorlamış bu noktada. Diğer bir örnek; yaşarken zihni durdurma isteği. “Onun için ben hâlâ nefes alıp
verebiliyorken gerçekleştireceğim zihnimi yok etmeyi.” Acaba daha önce
böyle bir şeyi başaran olmuş mu??? Ben bilmiyorum.
Onlarca kez ölümden bahsedip bunu hiç denememiş olmamaları ya da çok az
denemiş olmaları bana büyük bir tezatlık gibi göründü.
Akılda Kalanlar
Birinci
Kitap
Geleceğimi, çevremi, insanların
farklılığını, duygularımın çeşitliliğini sorguluyordum. Kendimi dinlemeyi
öğrenmekti bu yaptığım. Çünkü duyulabilecek kadar yüksek bir ses vardı içimde.
Adına çöl denilen, küreğin batmadığı
denizde yaşayan insanların hiç de hak etmedikleri bir tarihleri vardı. Kuma
kendini gömüp yeniden Arap medeniyetinin hüküm süreceği günleri beklemek ve o
gün gelene kadar birbirlerini öldürmek yapabilecekleri.
Sıcağın herkesi eritip aynı maddeye
dönüştürdüğünü bilmiyordum.
Yolculuğun hiçbir derde deva olmadığını
anladığım gün yıkılmıştım. O gün kendimi öldürmeye çalıştım. Ama olmadı.
“İnsanlar...”
dedim fısıldayarak. “Taşırlar insanları. Kundaktayken, tabuttayken. Hep
taşıyacak birileri olur. Bazıları dostluktan, bazıları cepteki paradan,
Terk ettim okulu. Belki hâlâ bir
yerlerde kayıtlarım duruyordur ve yoklama kâğıtlarına “yok” yazılıyorumdur. Ve
belki de benim için söylenecek en yerinde kelimedir.
Boşalmanın, seks ne kadar uzun sürerse o
kadar zevkli olduğunu düşünerek, hayat ne kadar sürerse ölümün de o kadar
muhteşem olacağına inandım. Ve Cehennemi de kundaklardım!
Komünizmi Slavlara değil, buralardaki
insanlara sormak gerek, diye düşündüm... Kimsenin arasında en ufak bir fark
yoktu. Hepsi aynıydı Afrika’da.
Türk, Almanya’da daha çok Türk’tür. Ve
mantısına, dönerine daha çok özen gösterir. Vatan özlemi, yemeklerin
lezzetinde, bulunulan ülkenin insanlarına duyulan nefrette gizlidir. Dağdan
gelip bayırdakini kovmak, dağa hasrettendir!
O an, biraz daha uzaklaştım kendimden,
dünyadan. Uzaya fırlatılan köpek gibi. Denizin dibindeki dalgıç gibi.
Hayatta yapılabilecek en doğru iştir.
Bir yerden bir yere gitmek. Zordur tabiî. Aile kuramazsın. En kötüsü ne bir
kadına âşık, ne de bir adama dost olabilirsin. Ama gidersin ve iyi hissedersin,
tanıştığın her yeni insanla, yediğin her yeni yemekle”
“Yol!
Gitmek. Uzaklaşmak. Doğduğun yerin çok uzaklarında ölmek. İnsanı insan yapan
bunlar. Tanrı bile gitmemizi istiyor. Bu yüzden dünyayı bu kadar büyük,
insanları bu denli küçük yaratmamış mı?
Gecenin sonunu yazmak için orayı bilmek
gerekir. Ölümü yazmak için ölmek gerekir!
Bir restoranda oturunca masayı kendime
doğru çekiyorum, sandalyemi oynatmadan. Çünkü hasta olan benim. Her şey bana
göre düzenlenmeli. Ben gitmem. Onlar gelsin!
Şu an sadece kalp atışımı dinliyorum. En
sevdiğim ve tek dinlediğim grup: atardamarlar! Mükemmel bir orkestra. Hiç
nazlanmadan çalıyorlar. Kaprissiz. Ben ne zaman istersem... ( “ben istesem de
istemesem de” daha uygun olurdu.)
Denge, insanoğlunun icat ettiği en vahşi
kavramdır. İp cambazının kendini en iyi hissettiği an, kendini ağa bıraktığı
andır oysa.
Dünyayı küçük gördüğü için kendini büyük
sanıyordu. Tabiî büyük bir göz yanılması söz konusuydu. Eğer dünya sandığı
kadar küçük olsaydı, kaybolmamak için bu kadar uğraşır mıydı sokaklarında?
İkinci Kitap
Kimse farkında değil, bedeninin sabahki
yorgunluğunun, çok uzaklardan göz açıp kapayıncaya kadar gelmesinden
kaynaklandığının. Kimse iki dünya arasındaki saat farkını hesaba katmıyor.
Dünyanın en yüksek ve sağlam duvarı,
televizyon ekranı!
Prenseslerin de Anita’dan farkı yoktu.
Onlar sadece doğru adamla yatmışlardı. O kadar!.. (Bu kadar basit mi!)
Kim kimi duymuştu ki zaten, bugüne
kadar?
Daha anlayamamıştı sonunda ölüm olan bir
hayatta mutlu son olmasının mantığa aykırı olduğunu.
Hayat, her bölümünde ayrı bir hikâyenin
döndüğü neşeli bir dizi değil, sonunda herkesin öldüğü ve katilin bulunamadığı
sıkıcı bir filmdi...
Ama o da, ben de, uzun zaman önce
gururumuzu bir şişeye koyup okyanusa bırakmıştık. İhtiyacı olan birine ulaşması
ümidiyle.
Üçüncü Kitap
Sorular Çinliler gibi. Milyarın üstünde.
Romanların, tuvalette okunmak için
yazılmış olabileceklerini nasıl düşünemedim?
Oğlana, birkaç yıl sonra asker, daha
ileride de memur ya da işadamı diyeceklerdi. Hatta aile babası. Ama her zaman
bir sıfatı olacaktı, adından önce gelen.
Kafam, bir politikacıdan il olma sözü
alacak kadar kalabalıktı.
Hayattaki en huzur verici şey, önemsiz
projeler yapmaktı. Çünkü işlerin önemi artınca, verdikleri acı da büyüyordu.
Sıradanlıktan geçiyordu kurtuluşumuz.
İlk seçimde iktidardaki partiye oy vermeye yemin ettim o an. Yığının içinde
olmalıydım. Sıcak tutardı!..
Sırf kendime tekme atabilmek için yogaya
başlamak istiyorum!..
İnsanın tek gerçek özgürlüğü
yalnızlığıdır. Ve yalnızlığı küçük düşürense bağımlılıklardır. Aşklar, alkol,
nikotin, ahlakî değerler, uyuşturucular... İnsanın kendiyle mücadelesi, bağımlılıklarını
yok etmesiyle başlar
Atilla
ÇAKIR