Öncelikle bu yazı bir roman incelemesi olarak spoiler
içerebilir. Uyarayım. Bu arada “spoiler” kelimesinin Türkçe karşılığını
aradığımızda, karşımıza kocaman bir boşluk çıkıyor. Ne yazık ki, TDK bu kelimeyi hiç duymamış. Öz Türkçe
sevdalısı okuyucularımıza duyurulur.
Kitabın
isminin birebir çevirimi Gurur ve Önyargı olsa da yeterince ilgi çekmeyeceğini
düşünen bazı yayınevleri Aşk ve Gurur
adını uygun bulmuşlar. Günümüzde aşk da yeteri kadar sattırmıyor, bence sonuna
bir de meşk eklesinler yüksek tiraj için! Bu noktada sevgili kitapseverler,
lütfen İş Bankası Kültür Yayınlarının
çevirisini okuyunuz ve kitabı okuduktan sonra filmini izlemeyi unutmayınız.
Kahramanımız Miss Elizabeth tamamı kız olan 5
çocuklu Bennet ailesinin iki numarasıdır. Tek derdi kızlarını zengin ve
tanınmış ailelere hayırlısı ile gelin etmek olan biraz çıkarcı, biraz uyanık
biraz da ahmak bir anne figürü ile evliliğinde mutluluğu bulamamış ve bundan
sonraki hayatını okuyarak ve eşinin saçma taleplerini savuşturarak geçirmeye
çalışan olgun, oturaklı ve nükteli bir baba figürü bizi karşılamaktadır.
Ailenin sıkıcı
hayatı bulundukları taşraya zengin ve bekâr Mr Bingley ve arkadaşlarının gelmesi ile birden değişir. Zengin ve
bekâr gençleri gören anne Mrs Bennet bir atmaca gibi avına yönelir. Evin bir numarası
olan Jane, Mr Bingley ile
yakınlaşırken, MrBingley’in kankası Mr Darcyi le Elizabeth’in arası
elektriklenmeye başlamıştır bile.
Olaylar
gelişirken gençlerin mutluluğu yakalaması kolay olmayacaktır. Bennet’ları
kendilerinden daha aşağı gören Darcy
önce arkadaşının mutluluğunu; sonra da kendi mutluluğunu engeller. Kızların
ailesini ve çevresini hor görür; basit bulur onları. Elizabeth ise Darcy’yi
fazla aristokrat, havalı ve soğuk bulur. Bu noktada Darcy “gurur” ile
özdeşleştirilirken, Elizabeth ise “önyargı” ile özdeşleştirilir.
Darcy hor
görüp beğenmediği bir kıza ilgi duyuyor olmasını önceleri kaldıramaz ve kendine
yakıştıramaz. Bunun önüne geçmek için kendi kendine çeşitli ayak oyunları
uygular ama yine de kendisini kandıramaz ve sonuçta kazanan yine kendisi
olur.
Elizabeth ise
Darcy’nin ilan-ı aşkını öncelikle sadistçe bir zevkle reddeder ama sonra
Darcy’nin asık karakterini görüp, o da suyun akışına karşı koyamaz ve kurduğu
yapay bentlerin yıkılmasına izin verir.
Elizabeth ile
Darcy’in karşılaşmaları yazarın muhteşem kalemiyle bütünleşip, aşkın hislerini
derinden okuyucuya yaşatsa da bu kitap aşk romanı değildir. Jane Austen’in akıcı ve mizah dolu kalemi aslında bir toplum
eleştirisi nakşetmiştir. Yazıldığı dönemde evlilik kurumunun toplumun olmazsa olması
olduğu ve sağlıklı tüm bireylerinin diğer fertlerce onaylanan bir evlilik
yapmalarının beklendiği daha kitabın başında belirtilmiştir. “Dünyaca kabul edilmiş bir gerçektir, hali
vakti yerinde olan her bekar erkeğin mutlu bir evlilik yapması.” Özellikle
Elizabeth evliliği bir mecburiyet olarak görmekten ziyade aşkı ön planda tutan
bir tavır sergilemektedir. Ayrıca evliliklerin ekonomik ve kültürel olarak
uyumlu olması yani davulun dengi dengine çalması beklentisi o dönemlerde de
mevcuttur. Fakat bizim kahramanlarımızın birlikteliği buna pek uymaz. Yazar
Austen kahramanlarımızı mutlu sona doğru yollarken aslında “kast sistemini” de
eleştirmektedir.
Evliliklerin
çıkar birlikteliğine dönüşmesini, gereksiz bürokrasi, ritüel ve toplumsal
kalıpları, çeyiz, miras ve parasal konuların aşk ve sevginin önüne geçmesini
inceden inceye yermektedir.
Eski değil eskimeyen mevzular
bunlar.
Akılda kalanlar…
“Bir kitap iyi
yazılmışsa onu her zaman çok kısa bulurum”
“Gurur ve gösteriş
farklı şeyler, ama sık sık aynı anlamda kullanılıyorlar. İnsan gösteriş düşkünü
olmadan gururlu olabilir..”
“Geçmişin sadece
hatırlamaktan zevk aldığınız kadarını düşünün."

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder