Elif Şafak
tarafından 2011 yılında yazılan romanın İngilizce basımında Honour – Onur ismi kullanılmıştır.
Roman, adını Büyük İskender'den alan bir karakterin hikâyesini
anlatmaktadır.
Roman, Mardin, İstanbul, Londra, Abu Dabi gibi çeşitli mekânlarda
geçmektedir. Romanda birçok karakter bulunmaktadır. Olay örgüsü birçok
hikâyeciğin anlatımı ve bunların flashbackler ve ileriye atlamalar ile
kesişmesi yöntemine dayanmaktadır. Olayları çoğunlukla karakterler gözünden
anlatırken bazen de olayların daha iyi anlaşılması için ben merkezli anlatım
tarzını benimsenir.
Roman, İskender'in gençlik yıllarından
başlayarak, ailesiyle olan ilişkilerini, aidiyet duygusunu, toplumun
beklentileriyle baş etme çabalarını ele alır. İngiltere'deki göçmen bir ailenin
çocuğu olarak dünyaya gelen; Türk ailesi ve İngiliz toplumu arasında bocalayan
ve bir kimlik arayışı içinde olan İskender'in çocukluğunda yaşadığı travmatik
bir olayın izlerini ve bu olayın onun kimliği üzerindeki etkilerini de yansıtır
okuyucuya. Her ne kadar ana karakter ve kitabın ismi İskender olsa da, olaylar
daha çok Pembe’nin çevresinde cereyan etmektedir.
Elif Şafak,
romanında ayrıca kültürel çatışmalara, göçmen deneyimine ve aidiyet duygusunun
karmaşıklığına da odaklanır. Romanın içinde Türk Mitolojisi ve efsaneleri, İngiliz edebiyatı referansları ve
farklı kültürel motiflerin birleştiği zengin bir doku bulunmaktadır. Farklı
kültürlerden kişilerin dinledikleri şarkılar okuyucuya yol gösterir mesela. Bu
noktada romanda verilen film ve şarkı isimleri önemli bence; izlenmeli ve
dinlenmeli.
Elif Şafak'ın yazı stili, zenginlik,
derinlik ve çağdaşlığı bir araya getiren özgün bir tarza sahiptir. Şafak, dil
ve anlatım becerilerini ustalıkla kullanır. Okuyucuları düşünmeye ve
sorgulamaya teşvik eden, duygusal derinliklerde gezen ve insan doğasının
karmaşıklığını anlamaya çalışan bir tarzı yansıtır bu roman. Elif Şafak,
genellikle kimlik, cinsiyet, din ve sosyal adalet temalarını işler eserlerinde.
Bu haliyle
Elif Şafak, Orhan Pamuk’a
benzemektedir. Hem Elif Şafak hem de Orhan Pamuk, Türk edebiyatının önemli
isimleridir ve kültürel, tarihsel ve toplumsal konulara odaklanan eserler
kaleme almışlardır. Her iki yazar da karmaşık karakterler ve derinlikli
anlatımlarla okuyucuyu etkiler.
Elif Şafak romanda birçok temaya ve
çatışmaya değinir:
Türk-Kürt kimlikleri, töre,
gelenekler
Çocuk yetiştirme, ailede kız
çocuk ve erkek çocuk ayrımı, kardeşlik, ikiz doğma
Aile içi şiddet, kadına şiddet,
psikolojik şiddet, ensest
Göç, göçmen, uyum, bütünleşme,
ırkçılık, kültürler arası çatışma
Ekonomik sıkıntılar, işsizlik
Tasavvuf, içsel çatışmalar, yol
arama
Af dileme, tövbe etme, pişmanlık,
bağışlanma/bağışlama,
Alkol, kumar, uyuşturucu
sorunları
Kitapta bu
kadar çok konu, bu kadar çok karakter ve bir çok mekanın bulunması ne yazık ki
ara sıra konunun dağılmasına ve olayların derinlikli analiz edilmeden
geçilmesine neden olmaktadır.
İskender’e ad
bulma sahnesinin biraz gülünç, biraz zorlama gibi geldiğini söylemem gerekiyor.
Aynı şekilde Âdem’in ilk defa gittiği bir köyde evlenme ısrarı da.
Oksana’nın
teleskop ile Âdem’i görmesi ve hemen tanıması sekansı da zorlama bir tesadüf ve
dram oluşturma çabası olmuş.
Akılda Kalanlar:
Annem bizi izliyor olacak…
Anneler ölünce hemen cennete gitmezler.
… gömüleceği mezarlıktan bile
sessizmiş.
Dervişler, aklı kıtlar ve
âşıklardan gayrı kimse için şaşılası bir şey yokmuş evrende…
İnsanın sevdası karakterinin
yansımasıdır. Sen kavgacı isen, ha bire öfkeli, aşkı da bir cenk gibi yaşarsın.
Şu hayatta insan en çok
sevdiklerini acıtır. En derin yaralar ailede açılır…
Bu âlemdeki her parça, bir
başkasını geliştirmek, iyileştirmek, değiştirmek için yaratılmıştı. Ne
sivrisinek ateşböceğinden önemsizdi, ne de pirinç altından…
İçimin tünellerine girer girmez
bir fener alıyorum elime. Buralar çok karışık. Kaç defa geldim. Gene de hep
kayboluyorum
Gece durgundur, perdesi saklar
hayallerimizi...
Kahve aşk gibiydi, ne kadar sabır
ve özen gösterirsen tadı o kadar güzel olurdu.
Hapisteki adam zaten geçmişe
hapsolmuştur.
Bir mesafe olmalı. Düşmanınla
senin aranda, yediğin darbeyle iç organlar arasında, bireyle toplum arasında,
geçmişle bugün arasında, anılarla vicdan arasında… Mesafe seni korur.
Aptallık olmadan akıl olmaz.
İnsanların imkânları ne kadar
kısıtlıysa, şerefinin bedeli o kadar yüksekti.
Metrodan hoşlanmadığı için
otobüse bindi Tarık. Ölünce zaten girecektik yerin altına…
Yaptıklarından çok yapamadıkları
yüzünden sorumlu tutuyordu kendini.
Zalim olan dünyaydı, o değil.
Geçmiş, tavan arasında duran bir
sedef sandık; içindekilerin kimi kıymetli, kimiyse ıvır zıvır.
Yağız ata binmek isteyen belini
kırabilir. Niyetin tükürmekse bari rüzgâra karşı durma. Dünyanın öbür ucuna
kaçsan da kendi kıçından kurtulamazsın.
#iskender #elisşafak #londra #london #ingiltere #UK #elifshafak #alexander #book #novel #kitap #roman

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder